Ladaki Bahin Yojana KYC Process : महाराष्ट्र सरकारची अत्यंत लोकप्रिय ठरलेली ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण’ योजना आता एका महत्त्वाच्या टप्प्यावर आली आहे. राज्यातील लाखो महिलांच्या बँक खात्यात मागील काही महिन्यांचे थकीत हप्ते जमा करण्याचा मोठा निर्णय सरकारने घेतला आहे. ज्या महिलांचे अर्ज मंजूर असूनही तांत्रिक कारणांमुळे पैसे रखडले होते, अशा पात्र महिलांना आता एकत्रित लाभ दिला जाणार आहे.
तीन महिन्यांचा थकीत हप्ता मिळणार एकत्रित
अनेक लाभार्थी महिलांना मागील काही महिन्यांपासून योजनेचा लाभ मिळाला नव्हता. प्रामुख्याने ई-केवायसी (e-KYC) प्रक्रिया पूर्ण नसल्यामुळे हे हप्ते थांबवण्यात आले होते. आता सरकारने स्पष्ट केले आहे की, पात्र महिलांना नोव्हेंबर, डिसेंबर आणि जानेवारी या तीन महिन्यांचे एकत्रित ४५०० रुपये दिले जातील.
Direct Benefit Transfer (DBT) च्या माध्यमातून हे पैसे थेट लाभार्थीच्या बँक खात्यात जमा केले जाणार आहेत. ज्या महिलांना आधीच नियमित हप्ते मिळत आहेत, त्यांना फक्त चालू महिन्याचा १५०० रुपयांचा हप्ता मिळेल. मात्र, ज्यांचे हप्ते प्रलंबित होते, त्यांना ही एकत्रित मोठी रक्कम मिळाल्याने मोठा आर्थिक आधार मिळणार आहे.
ई-केवायसी प्रक्रिया आणि निर्माण झालेल्या अडचणी
लाडकी बहीण योजनेचा लाभ घेताना ई-केवायसी ही प्रक्रिया अनिवार्य करण्यात आली आहे. सुरुवातीच्या काळात ग्रामीण भागातील महिलांना इंटरनेट आणि तांत्रिक माहितीच्या अभावामुळे ही प्रक्रिया पूर्ण करताना अनेक अडचणी आल्या. काही महिलांनी केवायसी पूर्ण करूनही तांत्रिक बिघाडामुळे त्यांचे पैसे खात्यात जमा झाले नव्हते.
या समस्यांची दखल घेत महिला व बालविकास विभागाने स्थानिक प्रशासनाला प्रलंबित अर्जांची प्रत्यक्ष पडताळणी करण्याचे आदेश दिले आहेत. अर्जामध्ये असलेल्या त्रुटी दूर करून पात्र महिलांना लवकरात लवकर निधी वितरीत करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. लाभार्थ्यांनी आपले बँक खाते आधार कार्डशी लिंक असल्याची खात्री करणे आवश्यक आहे.
कोणाला किती रकमेचा लाभ मिळणार
सरकारच्या या निर्णयानुसार सर्वच महिलांना ४५०० रुपये मिळणार नाहीत. ही रक्कम लाभार्थीच्या अर्जाच्या स्थितीवर अवलंबून असेल. ज्या महिलांचे नोव्हेंबर ते जानेवारी या कालावधीतील तिन्ही हप्ते थकले आहेत, त्यांना एकत्रित ४५०० रुपये दिले जातील.
ज्या महिलांना यापूर्वीच काही हप्ते प्राप्त झाले आहेत, त्यांना उर्वरित थकीत रक्कम आणि चालू महिन्याचा हप्ता दिला जाईल. ज्यांचे अर्ज अद्याप अपात्र आहेत किंवा ज्यांची कागदपत्रे पडताळणीत बाद झाली आहेत, अशा महिलांना या निधीचा लाभ घेता येणार नाही. अर्जाची स्थिती तपासण्यासाठी महिला अधिकृत पोर्टल किंवा नारीशक्ती दूत ॲपचा वापर करू शकतात.
मासिक हप्ता वाढीबाबतची सद्यस्थिती
सध्या राज्यातील महिलांमध्ये मासिक हप्ता १५०० रुपयांवरून २१०० रुपये करण्याबाबत मोठी उत्सुकता आहे. सरकारच्या वतीने विविध व्यासपीठांवर याबाबत सकारात्मक संकेत देण्यात आले आहेत. विधानसभा आणि स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर हा निर्णय घेतला जाण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
हप्ता वाढीचा निर्णय झाल्यास महिलांची आर्थिक स्वायत्तता अधिक मजबूत होईल. सध्या तरी १५०० रुपयांप्रमाणेच हप्ते वितरीत केले जात असून, अधिकृत शासन निर्णय (GR) आल्यानंतरच वाढीव रकमेचा लाभ दिला जाईल. तोपर्यंत थकीत हप्ते वेळेत मिळणे हा महिलांसाठी सर्वात मोठा दिलासा ठरला आहे.